و انسان را دربارهء پدر و مادرش سفارش كرديم ، مادرش به او حامله شد [ در حالى كه ] سستى به روى سستى [ به او دست مىداد ] و باز گرفتنش [ از شير ] در دو سال است [ و سفارش كرديم ] كه براى من و پدر و مادرت سپاس گزارى كن ؛ بازگشت [ همه ] فقط به سوى من است . * و اگر آن دو نفر تلاش كنند تا بر پايهء جهالت و نادانى [ و بدون معرفت و دانش كه روشنگر حقايق است ] چيزى را شريك من قرار دهى ، از آنان اطاعت مكن ؛ ولى در دنيا با آن دو نفر به شيوه‌اى پسنديده معاشرت كن و راه كسى را پيروى كن كه [ با توبه و ايمان و اخلاص ] به من بازگشته است ؛ سپس بازگشت شما فقط به سوى من است ، پس شما را از آنچه انجام مىداديد ، آگاه مىكنم . اين آيهء شريفه خطاب به همهء انسان‌هاست ، مرد و زن ، پير و جوان ، عالم و جاهل و خطاب هم به صورت فرمان و امر است ، فرمان و امرى كه وجوب از آن استفاده مىشود : « . . . أَنِ اشْكُرْ لِي وَ لِوالِدَيْكَ . . . » « 1 » . و اين وجوب بىهيچ تكلّف و به گونه‌اى صريح و روشن استفاده مىشود . بىترديد از چنين فرمان و امرى روى گرداندن حرام و در شمار گناهان كبيره است و از جملهء گناهانى است كه خداى قهّار صريحاً نسبت به انجام آن وعدهء عذاب حتمى داده است . در آيهء شريفه دقت كنيد كه خداى مهربان در برنامهء نيكى و احسان به پدر و مادر هيچ قيدى قرار نداده است ، مثلًا نفرموده به آنان احسان و نيكى كنيد و نعمت وجودشان را سپاس گزاريد به شرط آنكه مسلمان يا مؤمن باشند ،

--> ( 1 ) - لقمان ( 31 ) : 14 .